Từ ngày 10/7/2012 đến ngày 11/7/2012, tại Bắc Kinh (Trung Quốc) đã diễn ra Hội thảo “Áp dụng giấy chứng nhận xuất xứ điện tử trong thương mại xuyên biên giới trong nội khối Tổ chức Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC)”.

Từ ngày 10/7/2012 đến ngày 11/7/2012, tại Bắc Kinh (Trung Quốc) đã diễn ra Hội thảo “Áp dụng giấy chứng nhận xuất xứ điện tử trong thương mại xuyên biên giới trong nội khối Tổ chức Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC)”. Đông đảo các thành viên tham dự Hội thảo đến từ các nước trong khối APEC và các cơ quan Thương mại điện tử thuộc Bộ Thương mại Trung Quốc, Tổng Cục Hải quan Trung Quốc. Đại biểu một số nước và lãnh thổ như  Đài Loan, Peru, Malaysia, Mexico, Nam Triều Tiên, Việt Nam, Thái Lan, Philipin và Trung Quốc đã có bài tham luận tại Hội nghị. Đoàn Việt Nam tham gia Hội thảo gồm các đại diện của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Công Thương.

Giấy chứng nhận xuất xứ (tiếng Anh: Certificate of Origin, thường viết tắt là C/O) là một tài liệu sử dụng trong thương mại quốc tế nhằm xác định quốc gia xuất xứ của hàng hóa. Nhờ có C/O, doanh nghiệp hoạt động thương mại sẽ nhận được ưu đãi thuế quan từ các nước nhập khẩu về việc nhập hàng sản xuất/chế biến từ các nước kém phát triển tới các nước phát triển (thường được gọi là C/O mẫu A hay GSP form A, viết tắt từ Generalized System of Preferences Form A C/O: C/O form A của Hệ thống ưu đãi phổ cập). Chứng nhận xuất xứ đặc biệt quan trọng trong phân loại hàng hóa theo quy định hải quan của nước nhập khẩu và vì vậy sẽ quyết định thuế suất thuế nhập khẩu hàng hóa. C/O cũng quan trọng cho áp dụng hạn ngạch nhập khẩu và thống kê, đặc biệt là với hàng thực phẩm. C/O cũng có thể quan trọng trong các quy định về an toàn thực phẩm. Chứng nhận xuất xứ điện tử đổi với hàng hóa (viết tắt là ECO hoặc e-CO) có các nội dung trên nhưng được truyền bằng điện tử. Lợi ích chính của việc áp dụng ECO (hoặc e-CO) là: giao dịch tài liệu thương mại không cần đến giấy, tiết kiệm chi phí (giảm được 10,4% chi phí thương mại), tăng trưởng khối lượng hàng hóa trong thương mại xuyen biên giới.

APEC_AD ECO trong thuong mai xuyen bien gioi_Anh dinh kem

Báo cáo chính của Hội thảo do Nhóm nghiên cứu - đứng đầu là Giáo sư  Kong Qing Feng, trường Đại Học Bắc Kinh - với tiêu đề: “ Báo cáo về sự sẵn sàng thực hiện cấp chứng chỉ xuất xứ hàng hóa điện tử (ECO) trong thương mại xuyên biên giới nội khối các nước thuộc Tổ chức Hợp tác kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC) ”.

Báo cáo đưa ra một số đánh giá về tình hình thực hiện ECO của 19 thành viên Khối APEC và phân chia ra 4 nhóm. Cụ thể là: (1) Nhóm thứ nhất: các nước sẵn sàng áp dụng ECO; (2) Nhóm thứ hai: các nước đã có đủ hỗ trợ trang bị kỹ thuật nhưng Chính phủ cần khuyến khích, thúc đẩy hơn nữa; (3) Nhóm thứ ba: các nước có sự quan tâm, khuyến khích của chính phủ nhưng lại không có sự hỗ trợ kỹ thuật đầy đủ; và nhóm thứ tư là các nước cần cải thiện hơn nữa cả sự quan tâm của Chính phủ và hỗ trợ kỹ thuật.  Việt Nam thuộc nhóm 3 cùng với các nước Thái Lan, Philipin và Mexico.

  APEC eCO 

(Nguồn: Báo cáo chính tại Hội thảo).

Báo cáo tổng hợp những khó khăn chính khi áp dụng ECO trong các nước thuộc khối APEC. Các khó khăn được chia thành ba loại chính: (1) Sự quan tâm không đầy đủ của chính phủ và các công ty thương mại; (2) Khó khăn trong việc phối hợp và hợp tác giữa các cơ quan; (3) Tổ chức, xây dựng năng lực cơ quan thực hiện không phù hợp, không đáp ứng được nhu cầu. Báo cáo nêu rõ Việt Nam gặp nhiều khó khăn khi thực hiện ECO, thuộc cả ba loại trên.

Báo cáo đưa ra các đề xuất và khuyến nghị chính sách sau đây:

1) Đối với những nước đã áp dụng ECO thành công: (a) Cần hoàn thiện hơn nữa hệ thống cấp chứng chỉ xuất sứ điện tử thương mại xuyên biên giới theo hướng đơn giản các quá trình trao đổi và đảm bảo an ninh việc truyền các tài liệu điện tử; (b) Mở rộng quy mô hệ thống ECO trao đổi qua biên giới đến các thương nhân và các doanh nghiệp thương mại; (c)Thúc đẩy trao đổi qua biên giới các tài liệu thương mại điện tử khác;  (d) Thúc đẩy hỗ trợ kỹ thuật, hợp tác với các nước khác trong nội khối APEC.

  2) Đối với các nước sẵn sàng áp dụng ECO: (a) tiếp tục cải tiến các điều kiện cơ bản để áp dụng ECO và hoàn thiện môi trường pháp lý, kỹ thuật và chính sách; (b) đẩy mạnh tuyên truyền và thúc đẩy áp dụng ECO; (c) Áp dụng ECO có thể tiến hành từ từ nhưng phải kiên quyết. 

  3) Đối với những nước cần đẩy mạnh hơn nữa sự quan tâm của Chính phủ (thường được giải thích là những nước gặp khó khăn trong việc hợp tác và phối hợp giữa các Bộ và các cơ quan của Chính phủ; phát triển mô hình thương mại điện tử không có trao đổi các tài liệu bằng giấy và hướng tới đẩy mạnh tự cấp chứng nhận xuất sứ hàng hòa) thì: (a) Đẩy mạnh nâng cấp cơ sở vật chất, trang bị các thiết bị và hỗ trợ kỹ thuật theo yêu cầu của việc áp dụng ECO; (b) Thúc đẩy xây dựng chính sách, môi trường pháp lý áp dụng ECO; (c) Thúc đẩy hợp tác trao đổi ECO với các nước khác .

  4) Đối với những nước cần phải đẩy mạnh cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hỗ trợ công nghệ phần mềm để áp dụng ECO thì: (a) Cố gắng trang bị, cải thiện các điều kiện cơ bản để áp dụng ECO; (b) Chính phủ nên khuyến khích hợp tác quốc tế trong việc truyền dẫn các tài liệu thương mại điện tử qua biên giới với những nước đã áp dụng thành công thương mại điện tử ; (c) Chính phủ nên thực hiện cải cách hệ thống hành chính để thúc đẩy trao đổi quan biên giới ECO và các tài liệu điện tử khác..

Báo cáo này đã  gây ra tranh luận giữa các đại biểu tại Hội thảo. Đại biểu đến từ Thái lan không đồng ý với Báo cáo xếp Thái Lan vào nhóm (3).  Tuy nhiên, các đại biểu đều thống nhất cơ bản về các đánh giá chính của Báo cáo và các khuyến nghị hợp tác giai đoạn tiếp theo.

Đoàn Việt Nam tham gia hai (02) tham luận tại Hội thảo:

- Tham luận thứ nhất trình bày một số nét chính ở tầm vĩ mô nêu bật kết quả áp dụng Chứng nhận xuất xứ điện tử 05 năm qua, các khó khăn tồn tại, hướng ưu tiên và kiến nghị APEC giúp đỡ chia sẻ kinh nghiệm và tài trợ về mặt tài chính (hình thức triển khai dự án mẫu) nâng cấp hệ thống quản lý và cấp Chứng chỉ xuất sứ hàng hóa điện tử trong thương mại xuyên biên giới nội khối các nước APEC;

- Tham luận thứ hai trình bày chi tiết về Hệ thống quản lý và cấp chứng chỉ điện tử xuất xứ hàng hóa của Việt Nam.

Chủ tịch Hội thảo hoan nghênh đóng góp của Đoàn Việt Nam. Đại biểu đến từ Malaysia rất hoan nghênh Việt Nam đã thiết lập được hệ thống ECO nhưng phàn nàn việc cơ quan Hải quan Việt Nam không phúc đáp các đề nghị hợp tác liên quan đến ECO. Trong thực tế, các cơ quan Hải quan của Việt Nam thực hiện việc kiểm tra và thông quan hàng hóa theo kênh riêng mà không có kết nối với hệ thống ECO. Phối hợp và hợp tác ngay giữa các Bộ, ngành, cơ quan liên quan của một nước về hệ thống quản lý và cấp chứng chỉ xuất xứ điện tử đối với hàng hóa trong thương mại xuyên biên giới cũng chính là vấn đề cần hoàn thiện trong cải cách thủ tục hành chính.

*** Ghi chú: sau 05 năm thành lập (2007-2012), Việt Nam đã cấp được 1.3 triệu Chứng nhận xuất xứ điện tử đối với hàng hóa (e-CO) với gía trị trao đổi khoảng 14 tỷ USD. Riêng năm 2011 đã cấp được 250.000 (e-CO), bình quân 800 e-CO /ngày. Có khoảng 8.000 doanh nghiệp đăng ký tự cấp e-CO và 2.500 doanh nghiệp đăng ký tự cấp e-CO thường xuyên.

Bài và ảnh: Vũ Xuân Thuyên – Cục Phát triển doanh nghiệp

Trở về đầu trang
Print: Print this Article Email: Print this Article Share: Share this Article