Nghị định số 61/2010/NĐ-CP ngày 04/6/2010 của Chính phủ về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp nông thôn nhằm khai thác tiềm năng, thế mạnh của khu vực nông nghiệp, nông thôn phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn. Các chính sách quy định tại Nghị định 61/2010/NĐ-CP nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những khó khăn, vướng mắc khi đầu tư vào khu vực nông nghiệp, nông thôn như: hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ về khoa học công nghệ, mở rộng thị trường,…

Nghị định số 61/2010/NĐ-CP ngày 04/6/2010 của Chính phủ về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp nông thôn nhằm khai thác tiềm năng, thế mạnh của khu vực nông nghiệp, nông thôn phát triển sản xuất hàng hóa, nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn. Các chính sách quy định tại Nghị định 61/2010/NĐ-CP nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những khó khăn, vướng mắc khi đầu tư vào khu vực nông nghiệp, nông thôn như: hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ về khoa học công nghệ, mở rộng thị trường,… Các chính sách trên được coi là “mạnh” hơn các chính sách khuyến khích đầu tư hiện hành theo quy định của phát luật về đầu tư. Để hướng dẫn thực hiện Nghị định 61/2010/NĐ-CP, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư 06/2011/TT-BKHĐT hướng dẫn hồ sơ, trình tự, thủ tục xem xét cấp “Giấy xác nhận ưu đãi, hỗ trợ đầu tư bổ sung cho doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn” và Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư số 84/2011/TT-BTC hướng dẫn một số chính sách tài chính khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.

Báo cáo của các địa phương cho thấy, từ khi triển khai thực hiện Nghị định, hiện mới chỉ có 10/63 tỉnh, thành phố triển khai thực hiện cấp “Giấy xác nhận ưu đãi, hỗ trợ đầu tư bổ sung cho doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn” cho 42 dự án của 42 doanh nghiệp trên tổng số khoảng 25.760 doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn (Lai Châu: 10 dự án, Thanh Hóa: 06 dự án). Về nội dung cấp và thực hiện ưu đãi, mới chủ yếu thực hiện miễn giảm tiền thuế đất, thuê đất, thuê mặt nước, trong đó: kinh phí phê duyệt cho các doanh nghiệp có dự án đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn năm 2010 là 10,3 tỷ đồng, năm 2011 là 46,5 tỷ đồng; kinh phí đã hỗ trợ năm 2011 cho ưu đãi về đất đai là 4,44 tỷ đồng, hỗ trợ đầu tư là 29,47 tỷ đồng, vừa ưu đãi về đất đai vừa hỗ trợ đầu tư là 7,11 tỷ đồng.

Như vậy, các khoản hỗ trợ mang tính chất trực tiếp từ ngân sách Nhà nước hầu hết chưa được thực hiện, chủ yếu lồng ghép từ các chương trình, dự án của Nhà nước đang triển khai trên địa bàn.

Có thể thấy, các khoản ưu đãi, hỗ trợ cho doanh nghiệp còn ở mức thấp, chưa đủ hấp dẫn để thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt là các địa bàn khó khăn. Qua rà soát tình hình triển khai Nghị định tại các địa phương có thể thấy, Nghị định chưa thực sự đi vào cuộc sống, chưa thể hiện vai trò được kỳ vọng là đột phá thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc triển khai Nghị định còn hạn chế, trong đó tập trung ở một số nguyên nhân sau:

Một là, Nghị định chưa quy định hỗ trợ cho sản phẩm lợi thế, những sản phẩm ở vùng sâu vùng xa có tiềm năng phát triển để tạo việc làm và thu nhập cho người dân quanh vùng.

Hai là, các chính sách hỗ trợ chưa đầy đủ: thiếu chính sách khuyến khích về khoa học, công nghệ cho doanh nghiệp phát huy tính sáng tạo, chủ động trong đổi mới khoa học, công nghệ; chưa có nội dung về an sinh xã hội cho người dân khi chuyển đổi sang công nhân công nghiệp.

Ba là, thiết kế của Nghị định còn phức tạp, một số nội dung hỗ trợ chưa phù hợp với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp (hỗ trợ vận tải, tư vấn, phát triển thị trường,…)

Bốn là, nguồn vốn hỗ trợ hầu hết từ ngân sách địa phương trong khi các địa phương cơ bản còn khó khăn về vốn đầu tư nên chưa chủ động bố trí kinh phí hỗ trợ doanh nghiệp. Bên cạnh đó, thủ tục nhận các khoản hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước còn tương đối rườm rà, phức tạp nhất là đối với các khoản hỗ trợ nhỏ, gây tâm lý ức chế cho doanh nghiệp.

Năm là, Nghị định không quy định rõ trách nhiệm tổ chức triển khai dẫn đến các Bộ, ngành, địa phương lúng túng trong việc triển khai thực hiện.

Với những tồn tại và khó khăn trong thực tiễn triển khai, Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 61/2010/NĐ-CP. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chủ trì phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tiến hành nghiên cứu các nội dung sửa đổi, bổ sung Nghị định số 61 nêu trên. Mục tiêu của việc sửa đổi Nghị định lần này nhằm:

- Tạo đột phá trong phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững theo hướng huy động nguồn lực  của các thành phần kinh tế đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn.

- Tạo ra một chính sách đủ mạnh, đúng trọng tâm, đúng đối tượng, mức hỗ trợ thực chất, đủ hấp dẫn để thu hút các nguồn lực đầu tư phát triển nông nghiệp, nông thôn.

- Sửa đổi các cơ chế để phát huy tính sáng tạo và linh hoạt của doanh nghiệp trong nghiên cứu, áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất để giảm chi phí nguyên nhiên liệu, tăng năng suất lao động.

- Thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

- Đổi mới cơ chế tài chính để Nghị định đảm bảo tính khả thi với các thủ tục được minh bạch và đơn giản hóa, dễ thực hiện và kiểm soát.

Theo tính toán của cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định, với các nội dung sửa đổi, bổ sung như dự thảo, tổng nguồn vốn thực hiện các chính sách này mỗi năm khoảng 8.000 tỷ đồng, trong đó vốn hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách là 5.000 tỷ đồng, vốn hỗ trợ qua thuế khoảng 3.000 tỷ đồng. Ngoài ra, dự kiến sẽ huy động được khoảng 18.000 tỷ đồng mỗi năm từ các thành phần kinh tế đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn.

 

Trở về đầu trang
Print: Print this Article Email: Print this Article Share: Share this Article