Theo Quyết định số 58/2016/QĐ-TTg ngày 28/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ về tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường không thuộc đối tượng Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối.

Căn cứ quy định nêu trên, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 17/8/2017 quy định danh sách 41 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường cần thực hiện thoái vốn giai đoạn 2017-2020, trong đó có 11 doanh nghiệp Nhà nước tiếp tục duy trì trên 51% cổ phần sau khi thoái vốn; 08 doanh nghiệp Nhà nước tiếp tục duy trì 36% tacổ phần trở lên sau khi thoái vốn. Việc cho phép tiếp tục duy trì tỷ lệ cổ phần chi phối tại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường sau thoái vốn nhằm giúp UBND địa phương tiếp tục kiểm soát hoạt động của doanh nghiệp để đảm bảo chất lượng sống của người dân khi điều kiện tại địa phương chưa thực hiện xã hội hoá hoàn toàn việc cung cấp dịch vụ liên quan đến môi trường.

Theo kết quả rà soát, đến hết ngày 24/5/2020, trong số 41 doanh nghiệp nêu trên đã có: 17 doanh nghiệp hoàn thành thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo kế hoạch phê duyệt tại Quyết định số 1232/QĐ-TTg; 01 doanh nghiệp đã hoàn thành chuyển giao từ UBND địa phương về SCIC; 03 doanh nghiệp đã thoái một phần vốn nhà nước theo kế hoạch. Tỷ lệ hoàn thành thoái vốn so với kế hoạch phê duyệt là 41%.

Trong số 23 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường còn vốn nhà nước cần phải tiếp tục thực hiện thoái vốn đến hết 2020 theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg, có 08 doanh nghiệp thuộc một số UBND địa phương (Nam Định, Sơn La, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Lai Châu…) đã tổ chức thoái vốn 2 lần nhưng không có nhà đầu tư quan tâm mua cổ phần, do vậy, việc thực hiện thoái vốn không thành công. Ngoài ra, UBND tỉnh Thái Bình và Quảng Trị đề xuất dừng thực hiện thoái vốn tại Công ty cổ phần Môi Trường Công trình và Đô thị Thái Bình và Công ty cổ phần Môi trường và Đô thị Đông Hà để xây dựng phương án thoái vốn trong giai đoạn 2021-2025; UBND tỉnh Sơn La đề nghị giảm tỷ lệ sở hữu của Nhà nước xuống còn 49% sau khi thoái vốn (theo Quyết định số 1232/QĐ-TTg, Nhà nước nắm giữ 51% sau khi thoái vốn) để thu hút các nhà đầu tư tham gia mua cổ phần tại Công ty cổ phần Môi trường và Đô thị Sơn La.

Tổng hợp cho thấy, tỷ lệ thoái vốn không thành công tại doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường cao hơn so với việc thực hiện thoái vốn tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khác tại Quyết định số 1232/QĐ-TTg do các nguyên nhân sau:

+ Doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh không hiệu quả. Hầu hết các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường có giá trị tài sản cố định lớn (do phải đầu tư thiết bị công trình phục vụ nhiệm vụ công ích), tuy nhiên doanh thu và lợi nhuận thấp, một số doanh nghiệp bị thua lỗ, do vậy, không hấp dẫn được nhà đầu tư.

+ Nhà nước vẫn duy trì tỷ lệ cổ phần chi phối sau khi thoái vốn dẫn đến không hấp dẫn nhà đầu tư bên ngoài do lo ngại không được tham gia quyết định các vấn đề quan trọng của doanh nghiệp sau khi đầu tư vốn tại doanh nghiệp. Trong số 24 doanh nghiệp còn vốn nhà nước cần tiếp tục thoái vốn, có 8 doanh nghiệp Nhà nước tiếp tục duy trì trên 51% cổ phần sau khi thoái vốn.

Như vậy, trường hợp thoái hết toàn bộ vốn Nhà nước đang nắm giữ tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường sẽ đem lại những tác động như thế nào?

* Ưu điểm:

Một là, tuân thủ đúng quy định về tiêu chí ngành, lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước quy định tại Quyết định số 58/2016/QĐ-TTg;

Hai là, đảm bảo đúng chủ trương của Đảng trong thực hiện sắp xếp, tái cơ cấu doanh nghiệp có vốn của Nhà nước;

Ba là, đảm bảo thu ngân sách địa phương từ nguồn thu thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo đúng quy định tại Luật Ngân sách nhà nước.

* Nhược điểm:

Một là, tại một số địa phương chưa chủ động được việc xã hội hoá các dịch vụ liên quan đến môi trường thì sau khi Nhà nước thoái vốn, không nắm giữ cổ phần chi phối tại doanh nghiệp có thể dẫn đến doanh nghiệp vì mục tiêu lợi nhuận sẽ có thể không đảm bảo cung cấp dịch vụ với chất lượng tốt, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng đời sống người dân.

Hai là, việc thực hiện thoái vốn tại một số doanh nghiệp có hoạt động sản xuất kinh doanh không hiệu quả sẽ không hấp dẫn nhà đầu tư, do vậy, sẽ khó hoàn thành thoái vốn theo phê duyệt.

Ngược lại, trường hợp Nhà nước vẫn nắm quyền chi phối tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường sẽ có những tác động như sau:

* Ưu điểm:

UBND địa phương sẽ kiểm soát được chất lượng cung cấp sản phẩm, dịch vụ liên quan đến môi trường khi điều kiện thực hiện xã hội hoá các dịch vụ liên quan đến môi trường trên địa bàn chưa phát triển; đảm bảo doanh nghiệp đi đúng định hướng của Nhà nước để xử lý các trường hợp có biến cố, khẩn cấp liên quan đến môi trường.

* Nhược điểm:

- Thủ tướng Chính phủ cần có chỉ đạo, phê duyệt theo từng trường hợp cụ thể theo thẩm quyền quy định tại Quyết định số 58/2016/QĐ-TTg.

- Việc tiếp tục thực hiện thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp sẽ cần được rà soát, đánh giá để thực hiện trong các giai đoạn tiếp theo, đảm bảo phù hợp với chủ trương thực hiện sắp xếp, tái cơ cấu DNNN.

Căn cứ tình hình thực hiện và ưu nhược điểm của phương án tiếp tục nắm giữ vốn hoặc thoái vốn nhà nước đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường, trong giai đoạn 2021-2025 cần sớm ban hành tiêu chí phân loại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước làm cơ sở để các Bộ, ngành, địa phương xây dựng phương án sắp xếp, cổ phần hoá, thoái vốn tại các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực môi trường. Tiêu chí này cần gắn với yếu tố thực tế của từng địa phương hoặc có thể giao thẩm quyền cho địa phương quyết định tuỳ thuộc vào tình hình thực tế của địa phương đó.

 

Trở về đầu trang
Print: Print this Article Email: Print this Article Share: Share this Article

Các tin khác