Ngày 25/10/2017, Ban Chấp hành Trung ương đã ban hành Nghị quyết số 19-NQ/TW về tiếp tục đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của các ĐVSNCL, trong đó tại điểm 2.2 Mục II Nghị quyết nêu rõ: “Giai đoạn đến năm 2021: Hoàn thành cơ bản việc đổi các đơn vị sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác có đủ điều kiện chuyển thành CTCP (trừ các bệnh viện và trường học). Giai đoạn đến năm 2025: 100% các đơn vị sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác có đủ điều kiện hoàn thành chuyển đổi thành CTCP”.

Quyết định số 22/2015/QĐ-TTg ngày 22/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển ĐVSNCL thành CTCP và Quyết định số 31/2017/QĐ-TTg ngày 17/7/2017 của Thủ tướng Chính phủ  về tiêu chí, danh mục ngành, lĩnh vực chuyển ĐVSNCL thành CTCP  đã là khung pháp lý quan trọng, góp phần đẩy mạnh việc xã hội hóa các ĐVSNCL, huy động các nguồn lực xã hội vào cung cấp các dịch vụ có chất lượng cho cộng đồng. Tính đến tháng 9/2019, có 338 ĐVSNCL đã được các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND cấp tỉnh trình Thủ tướng Chính phủ đưa vào Danh mục chuyển ĐVSNCL thành CTCP (không bao gồm các ĐVSNCL được chuyển đổi trước khi có Quyết định số 22/2015/QĐ-TTg).

Tuy nhiên, số lượng ĐVSNCL đã chuyển thành CTCP còn khá ít, có hiện tượng giảm chất lượng hoặc ngừng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công tại một số đơn vị sau chuyển đổi; tại một số ngành dịch vụ sự nghiệp công đặc thù, việc cổ phần hóa chưa tạo chuyển biến về chất lượng cung cấp dịch vụ do không tạo được sự cạnh tranh trên thị trường; việc chuyển ĐVSNCL thành CTCP tại một số địa phương chỉ dừng lại ở vài đơn vị có lợi thế về đất đai….

Tính đến hết năm 2019, hầu hết các Bộ, địa phương đã xây dựng Danh mục ĐVSNCL chuyển thành CTCP để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt. Tổng hợp 338 ĐVSNCL do các Bộ, địa phương đề xuất, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt Danh mục theo quy định tại Điều 2, 3 Quyết định số 31/2017/QĐ-TTg trong giai đoạn 2018-2020, tỷ lệ các ĐVSNCL hoạt động trong từng ngành, lĩnh vực như sau:

+ Lĩnh vực tư vấn: 11,3%;

+ Lĩnh vực quản lý, bảo trì bến tàu, bến xe: 10%;

+ Lĩnh vực kiểm định kỹ thuật phương tiện giao thông cơ giới đường thủy: 15,3%;

+ Lĩnh vực kiểm định xây dựng: 8,4%.

+ Đào tạo, sát hạch lái xe: 7%

+ Lĩnh vực quản lý, bảo trì hệ thống đường bộ, đường thủy nội địa: 6,8%;

+ Lĩnh vực cấp thoát nước và vệ sinh môi trường: 5%;

+ Lĩnh vực lưu trữ, sản xuất giống cây trồng vật nuôi: 3,3%;

+ Các ngành, lĩnh vực còn lại như: quản lý chợ, trung tâm thương mại; kinh doanh nhà khách, nhà nghỉ…: 32,9%.

 

(Nguồn: Tác giả tổng hợp) 

- Trên cơ sở rà soát ĐVSNCL đủ điều kiện để chuyển đổi thành công ty cổ phần nêu trên, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chuyển đổi thành công ty cổ phần đối với 213 ĐVSNCL, chủ yếu gồm các ĐVSNCL thuộc UBND địa phương (chiếm 90%). Trong số các ĐVSNCL này, theo tổng hợp của Bộ Tài chính, đến nay có khoảng hơn 40 ĐVSNCL đã được phê duyệt phương án chuyển đổi (thuộc 3 Bộ, 1 Tập đoàn và 14 địa phương).

 Để nâng cao hiệu quả công tác cổ phần hóa các ĐVSNCL, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng dự thảo Quyết định sửa đổi Quyết định số 31/2017/QĐ-TT. Một số điểm mới nổi bật trong tỷ lệ cổ phần do Nhà nước nắm giữ tại các ĐVSNCL sau chuyển đổi như sau:

 - Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ tại các ĐVSNCL sau chuyển đổi hoạt động trong nhóm ngành, lĩnh vực: “Khai thác, sản xuất và cung cấp nước sạch nông thôn”; nắm giữ trên 35% đến 50% vốn điều lệ tại các ĐVSNCL sau chuyển đổi hoạt động trong nhóm ngành, lĩnh vực “Thoát nước và xử lý nước thải, vệ sinh môi trường, chiếu sáng công cộng, công viên cây xanh”.

 Tại Quyết định số 31/2017/QĐ-TTg, các ngành, lĩnh vực “Khai thác, sản xuất và cung cấp nước sạch nông thôn” và “Thoát nước và xử lý nước thải, vệ sinh môi trường, chiếu sáng công cộng, công viên cây xanh” đều thuộc nhóm ngành, lĩnh vực Nhà nước nắm giữ dưới 50% vốn điều lệ hoặc không giữ cổ phần tại các doanh nghiệp sau chuyển đổi. Tuy nhiên, thực tiễn vừa qua cho thấy chất lượng dịch vụ công trong một số ngành, lĩnh vực như: khai thác, sản xuất, cung cấp nước sạch nông thôn; thoát nước và xử lý nước thải, vệ sinh môi trường…có tác động lớn đến chất lượng cuộc sống của người dân. Trong một số trường hợp Nhà nước không nắm giữ cổ phần đủ lớn tại ĐVSNCL sau khi chuyển đổi có thể dẫn đến tình trạng doanh nghiệp có thể vì mục tiêu lợi nhuận mà làm giảm chất lượng dịch vụ, cung cấp thiếu hụt hoặc từ chối cung cấp dịch vụ công tại những địa bàn khó khăn, xa xôi …

 Có một số trường hợp sau khi chuyển đổi sở hữu từ khu vực nhà nước sang khu vực tư nhân, doanh nghiệp không tiếp tục cung cấp hoặc cung cấp với chất lượng không đảm bảo, nâng giá sản phẩm chỉ để nhằm mục tiêu lợi nhuận mà không quan tâm đến chất lượng hoặc độ phủ thị trường của dịch vụ. Điểm mới trong Dự thảo Quyết định nhằm hạn chế những trường hợp như trên, đảm bảo chất lượng dịch vụ cung cấp cho người dân.

- Việc chuyển đổi các ĐVSNCL thành công ty cổ phần hoạt động trong ngành, lĩnh vực kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, kiểm định xây dựng, kiểm định kỹ thuật phương tiện giao thông cơ giới, phương tiện thuỷ, sản xuất, lưu giữ giống gốc cây trồng, vật nuôi và các ngành, lĩnh vực khác không quy định tại dự thảo Quyết định cần báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định về chủ trương và tỷ lệ cổ phần do Nhà nước nắm giữ để có cơ sở thực hiện.

 Quy định này có điểm mới so với Quyết định số 31/2017/QĐ-TTg. Điều này xuất phát từ thực tế các Bộ, ngành, địa phương có ý kiến rất khác nhau về chủ trương chuyển đổi và tỷ lệ vốn nhà nước cần nắm giữ tại doanh nghiệp sau chuyển đối tại các ĐVSNCL hoạt động trong lĩnh vực kiểm định kỹ thuật an toàn lao động, kiểm định xây dựng, kiểm định kỹ thuật phương tiện giao thông cơ giới, phương tiện thuỷ, sản xuất, lưu giữ giống gốc cây trồng, vật nuôi (một số địa phương cho rằng cần thiết phải giữ Trung tâm đăng kiểm để thực hiện một số chức năng về quản lý nhà nước, một số cho rằng có thể chuyển đổi do thu hút được nhà đầu tư tư nhân tham gia).

 Dự thảo Quyết định sau khi được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng giúp các DVSNCL đủ điều kiện chuyển thành CTCP, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân cũng như thu hút nguồn vốn của xã hội đầu tư vào lĩnh vực sự nghiệp kinh tế, góp phần giảm gánh nặng ngân sách. 

 

Trở về đầu trang
Print: Print this Article Email: Print this Article Share: Share this Article

Các tin khác